November Music 2023 – Deel 2 (Concert Recensie)

Verkadefabriek, Den Bosch (November Music) – 3 en 24 november 2023

John Zorn. Foto’s: Caitlin Ochs for The New York Times.

John  Zorn heeft inmiddels meer dan iets met Den Bosch. In 1999 al opende hij De Toonzaal en afgelopen vrijdag en zaterdag bezocht hij November Music voor de derde keer in zes jaar. Eerder was hij er in 2017 en 2018. Natuurlijk niet alleen, maar met een gevolg aan musici die soms al decennia met hem samenwerken. Wat altijd opvalt bij zo’n marathon – en dat was met twaalf concerten in twee dagen ook nu weer het geval – is de hoge standaard die Zorn hanteert. Voor hemzelf, maar zeker ook voor de musici waar hij mee samenwerkt. Hij overlaadt ze met complimenten, maar voor het zo ver is, moeten ze wel eerst laten zien en vooral horen dat ze het waard zijn. Zorn zoekt dan ook nauwkeurig uit wie hij welk deel van zijn inmiddels ontzagwekkende en nog altijd uitdijende oeuvre laat spelen en in welke combinaties. En dan is het ongetwijfeld eindeloos oefenen en Zorn zijn commentaar aanhoren en opvolgen, zo stel ik mij voor. Maar als luisteraar weet je aansluitend niet wat je hoort en ziet, iedere keer weer denk je daarbij: ah, zo kan het dus ook! En vergelijkingen met andere concerten vallen daarbij niet altijd gunstig uit voor al die andere bands die het wat minder nauw nemen qua timing, samenspel en zuiverheid.

(meer…)

Lees verderNovember Music 2023 – Deel 2 (Concert Recensie)

Nils Økland & Sigbjørn Apeland – Glimmer / Sinikka Langeland – Wind and Sun / Elina Duni – A Time To Remember (CD Recensie)

Manfred Eicher, de man achter ECM, mag dan een Duitser zijn, sinds jaar en dag verschijnen er opvallend veel albums van Scandinavische musici op zijn label. Zo troffen we er gisteren twee aan in het Pools-Noorse kwartet van Maciej Obara en staan we vandaag stil bij nieuw werk van Nils Økland en Sigbjørn Apeland, ‘Glimmer‘ en van Sinikka Langeland, ‘Wind and Sun’, waarop we verder een ware sterbezetting horen: Matthias Eick op trompet, Trygve Seim op tenor- en sopraansax, Mats Eilertsen op contrabas en Thomas Strønen op drums. Tot slot aandacht voor de Albanese zangeres Elina Duni die met ‘A Time To Remember’ haar derde album voor dit label uitbracht en te horen is met gitarist Rob Luft, Matthieu Michel op bugel en Fred Thomas op zowel piano als drums. Volksmuziek speelt op alle drie de albums een grote rol. Allereerst bij Økland, te horen op viool en Hardanger fiddel en Apeland, op harmonium, maar ook bij Langeland, te horen op de kantele, de Joodse harp en natuurlijk met vocalen en tot slot ook bij Duni die naast eigen composities ook een aantal traditionele stukken opnam. (meer…)

Lees verderNils Økland & Sigbjørn Apeland – Glimmer / Sinikka Langeland – Wind and Sun / Elina Duni – A Time To Remember (CD Recensie)

Wolfgang Muthspiel – Dance of the Elders / Maciej Obara Quartet – Frozen Silence (CD Recensie)

Vandaag en morgen wat recente ECM Cd’s, zoals vaker bij dit label balancerend tussen jazz, hedendaags gecomponeerd en fok. Allereerst hier het tweede album, ‘Dance of the Elders’ van het trio dat gitarist Wolfgang Muthspiel vormt met bassist Scott Colley en drummer Brian Blade. Hun debuut ‘Angular Blues’ gooide in 2020 hoge ogen en ook dit nieuwe album is zonder meer de moeite waard. De Poolse altsaxofonist Maciej Obara is hier ten lande wat minder bekend, al timmert ook hij al meer dan een decenium aan de weg. Ongeveer net zo lang heeft hij een kwartet, waarvan onlangs het vierde album ‘Frozen Silence’ verscheen. Er waren in het begin wat wisselingen maar inmiddels blijken pianist Dominik Wania, basssist Ole Morten Vågan en drummer Gard Nilssen trouwe kompanen.

(meer…)

Lees verderWolfgang Muthspiel – Dance of the Elders / Maciej Obara Quartet – Frozen Silence (CD Recensie)

November Music 2023 – Deel 1 (Concert Recensie)

Jheronimus Bosch Art Center, Den Bosch – 1 november 2023

Totaalbeeld concert. Foto’s: Jostijn Ligtvoet Fotografie

Gisterenavond begon November Music, zoals ieder jaar met een nieuw requiem, het ‘Bosch Requiem’. Dit jaar mocht Aart Strootman hem componeren. ‘Laatste Woorden’ kreeg hij mee als titel, naar het gedicht van de op 22 april vorig jaar overleden Jan Rot. Rot was al ziek toen Strootman hem vroeg, wat bij de componist tot de nodige dilemma’s leidde, maar ging zonder omhalen akkoord met de vraag, met één voorwaarde zo herinnert Strootman zich: “hij wilde pas beginnen met schrijven van de tekst op het moment dat er voor hem geen enkel uitzicht meer zou zijn, als de dood hem letterlijk op de hielen zat”. En zo geschiedde. Enige tijd later, de tekst die Rot schreef kwam duidelijk binnen bij de componist, begon Strootman met componeren en instrumenten bouwen, dat gaat bij deze man vrijwel altijd samen. En dus beschikken we nu over nieuwe buisklokken, een just intonation harmonic canon, een soort van kistje met snaren gespannen over de deksel en een nieuwe twaalf-snarige elektrische barokgitaar, waarop we Strootman zelf horen. Verder horen we gewoon slagwerk, eveneens bespeeld door het Mallet Collective, de acht cellisten van het Cello Octet Amsterdam, Fred Jakobsson op basgitaar en de vocalistes Fanny Alofs en Rianne Wilbers.

(meer…)

Lees verderNovember Music 2023 – Deel 1 (Concert Recensie)

Erich Wolfgang Korngold – Das Wunder der Heliane (Concert Recensie)

Chassé Theater, Breda (Nederlandse Reisopera) – 30 oktober 2023

Heliane (Annemarie Kremer) en Der Fremde (Tilmann Unger). Foto’s: Marco Borggreve.

Met ‘Das Wunder der Heliane’, dat in 1927 zijn première beleefde, schreef de Duitse componist Erich Wolfgang Korngold zijn vierde opera in ongeveer tien jaar tijd. Hij zag het zelf als zijn belangrijkste, deze opera gebaseerd op het mysteriespel ‘Die Heilige’ van de dichter Hans Kaltneker. Een visie die het publiek in de jaren na de première zeker niet zou delen. Zijn derde opera, ‘Die Tote Stadt’ zou veel bekender worden en ‘Das Wunder der Heliane’ raakte, niet geheel ten onrechte, in de vergetelheid. De Deutsche Oper bracht hem in 2018 echter weer op de planken, een uitvoering die verkrijgbaar is op DVD en deze dagen verzorgt de Nederlandse Reisopera, nadat de regisseur Jakob Peters-Messer die versie in Berlijn zag, bijna een eeuw na dato de Nederlandse première van de scenische uitvoering. In het kort kan ik niet anders dan alle lof toezwaaien voor zowel de regie, de muziek – groots uitgevoerd door het Noord Nederlands Orkest, onder leiding van Jac van Steen – en de vocalisten, met voorop een adembenemend zingende Annemarie Kremer.

(meer…)

Lees verderErich Wolfgang Korngold – Das Wunder der Heliane (Concert Recensie)

Richard Wagner – Das Rheingold (Concert Recensie)

De Munt, Brussel – 29 oktober 2023

Wotan (Gábor Bretz) en Ficka (Marie-Nicole Lemieux) bij hun eerste opkomst. Foto’s: Monika Rittershaus.

Na ‘Lohengrin’ (2018), ‘Tristan und Isolde’ (2019) en ‘Parsifal’ (2022), uitvoeringen die allemaal ook op deze blog aan bod kwamen, is Alain Altinoglu, sinds 2016 muziekdirecteur en chef-dirigent van De Munt, nu toe aan een over twee seizoenen verspreidde complete ‘Der Ring des Nibelungen’, het meesterwerk van Richard Wagner. Natuurlijk te beginnen met ‘Das Rheingold’. De gehele cyclus staat onder regie van de Italiaanse regisseur en beelden kunstenaar Romeo Castellucci die op een aantal punten zeker weet te verrassen, al kent zijn regie ook een aantal opvallend zwakke momenten. Maar zijn insteek en benadering van dit eerste deel is zeker de moeite waard en doet ons uitzien naar het vervolg. Altinoglu en Wagner bleek al eerder prima samen te gaan, deze dirigent heeft duidelijk affiniteit met diens muzikale wereld, iets dat ook gisterenavond bleek in deze versie van ‘Das Rheingold’. Zuiver en helder spel, met veel gevoel en de broodnodige dramatiek gebracht. Iets waar dit voortreffelijke orkest natuurlijk ook een grote rol in speelde. En de vocalisten zijn over de gehele linie meer dan voldoende, met enkele uitschieters.

(meer…)

Lees verderRichard Wagner – Das Rheingold (Concert Recensie)

Samuel Blaser – Routes / Marc Ducret – Ici (CD Recensie)

De Zwitserse trombonist Samuel Blaser, tegenwoordig zoals zoveel musici woonachtig in Berlijn, timmert nu reeds zo’n twintig jaar gestaag aan de weg. Hij maakte deel uit van het Vienna Art Orchestra en The European Radio Big Band en heeft daarnaast een aantal eigen projecten, waaronder het octet waarmee hij bij Enja ‘Routes’ lanceerde, dat onlangs de Preis der deutschen Schallplattenkritik won. Blaser werkt ook sinds jaar en dag samen met de Franse gitarist Marc Ducret. Ze vormen samen een duo en een trio, met drummer Peter Bruun, maar Blaser is ook te horen op het bij Ayler Records verschenen ‘Ici’ van Ducret.

(meer…)

Lees verderSamuel Blaser – Routes / Marc Ducret – Ici (CD Recensie)

Lera Auerbach Festival – Deel 3 (Concert Recensie)

Diverse locaties, Den Haag – 21 en 22 oktober 2023

Het Berlage Saxophone Quartet en dirigent László Norbert Nemes tijdens de repetitie voor ‘Gallows Songs’. Foto: Facebookpagina Berlage Saxophone Quartet.

Tijdens het laatste concert met de muziek van Lera Auerbach twee stukken voor kleine bezetting, het ‘Trio voor viool, hoorn en piano’ uit 2014 en de ‘Seraphim Canticles’ voor strijksextet, uit 2011, beiden uitgevoerd door het New European Ensemble en de uit 2013 stammende ‘Gallows Songs’ voor saxofoonkwartet, we horen het Berlage Saxophone Quartet en vrouwenkoor, Nationaal Vrouwen Jeugdkoor, onder leiding van László Norbert Nemes. Festival Dag in de Branding bedong dat dit weekend tevens stukken van Nederlandse of in Nederland woonachtige componisten zouden klinken: En dus hoorden we ‘Dreams of Air’ van Rozalie Hirs, ‘Thorns’ van Kate Moore en ‘Paschali Laudes’ van Guzmán Calzada Llorente, die voor twee jaar aan het festival verbonden is als componist in residentie.

(meer…)

Lees verderLera Auerbach Festival – Deel 3 (Concert Recensie)

Lera Auerbach Festival – Deel 2 (Concert Recensie)

Amare, Den Haag – 21 oktober 2023

Ik vervolg mijn verslag van het Festival gewijd aan de muziek van Lera Auerbach met de twee concerten op zaterdagavond in de concertzaal van Amare. Gespeeld werden ‘Sogno di Stabat Mater (naar Pergolesi)’ uit 2015, door musici van het New European Ensemble, samen met studenten van de Ensemble Academy van het Koninklijk Conservatorium, ‘Dreammusik voor cello en kammermuziekensemble’ uit 2014 door het New European Ensemble en het splinternieuwe ‘Flights of the Angakok’ dat afgelopen donderdag zijn wereldpremière beleefde in het Muziekgebouw aan ’t IJ, door het Nederlands Kamerkoor, pianiste Yang Yang Cai, de percussionisten Vitaly Medvedev en Kalina Vladovska en Thorwald Jørgensen op theremin. En dat alles onder leiding van Auerbach zelf.

(meer…)

Lees verderLera Auerbach Festival – Deel 2 (Concert Recensie)

Lera Auerbach Festival – Deel 1 (Concert Recensie)

Diverse locaties, Den Haag – 20 en 21 oktober

Lera Auerbach en het Residentie Orkest na afloop van het concert gisterenavond. Foto: Wouter Vellekoop, Residentie Orkest.

Deze week staat, dankzij Amare en Festival Dag in de Branding de Russisch-Amerikaanse componiste Lera Auerbach volop in de schijnwerpers. Ik maakte er reeds eerder gewag van naar aanleiding van recente Cd’s met haar 24 preludes voor viool en piano en de twee laatste piano trio’s, die overigens afgelopen woensdag op dit festival ook live werden uitgevoerd. Gisterenavond klonk in de concertzaal van Amare, door het Residentie Orkest en onder haar leiding, de tweede uitvoering van haar vijfde symfonie ‘Paradise Lost’ en vanmiddag voerden altvioliste Esther Apituley en pianiste Saskia Lankhoorn ‘Arcanum’ uit. Maar er was meer: we hoorden Auerbach vrijdagavond ook als pianiste in Mozart’s twintigste pianosconcert, KV 466, het spelen combinerend met het dirigeren, een prachtig gezicht.

(meer…)

Lees verderLera Auerbach Festival – Deel 1 (Concert Recensie)